Het geloven en volgen van gedachten houdt het verleden, de toekomst en het zelf in stand

Leestijd: 11 minuten

In feite is het complete ego een uitdrukking van ‘valse hoop’. Het ego ervaart hiernu altijd een probleem en gaat altijd op zoek naar een oplossing in het verleden of in de toekomst – in beide gevallen verstrijkt de tijd met het zoeken naar een ‘oplossing’. Het ego communiceert daarmee naar zichzelf dat het Leven het ego nu nog niet geeft wat het ego straks hoopt te krijgen. → Ik communiceer daarmee naar mijzelf dat het Leven mij hiernu niet geeft wat ik straks hoop te krijgen. Aangezien ‘ik’ het Leven ben, wijs ik ‘mijzelf’ dus hiernu continue af.

Het verschil tussen bestempelen, oordelen, beoordelen en veroordelen

Allereerste wat duidelijkheid over veelgebruikte begrippen zodat er geen verwarring kan ontstaan.

  • Bestempelen = iets of iemand een naam geven en benoemen.
  • Oordelen = a) door redeneren tot een gevolgtrekking komen, of b) een gevoel, een mening over iets of iemand hebben.
  • Beoordelen = een oordeel vellen over iets of iemand, mijn goed- of afkeuring uitspreken over iets of iemand.
  • Veroordelen = met behulp van een oordeel iets of iemand afkeuren of verwerpen.

Ik bestempel en oordeel continue bewust of onbewust – dit gaat volledig automatisch. Het grappige is dat ik vind dat ‘oordelen’ een negatieve bijklank heeft in tegenstelling tot bijvoorbeeld het woord ‘beoordelen’, terwijl het volgens mij geen bal uitmaakt. Ik oordeel letterlijk op het moment dat ik een gedachtepatroon volg. Het kunnen oordelen zijn over mijzelf, over iemand anders, over de plek waar ik ben, de situatie waar ik in zit, etc. Letterlijk alle zintuiglijke informatie die via mijn ogen, oren, neus, mond en lichaam binnenkomt wordt bestempeld, beoordeeld en regelmatig ook veroordeeld. Kortom, ik ben een bestempelaar, oordeler, beoordeler en veroordeler in één! The creator of my own universe, haha.

Ik ervaar een duidelijk verschil tussen alleen bestempelen en bestempelen met een oordeel. Een bestempeling zie ik als een herkenning van een object door het denken, wat onbewust en automatisch gebeurt. Bijvoorbeeld: ik zie een rode auto (zonder dit bewust te denken). De bestempeling kan overigens wel in mijn bewustzijn doordringen via een gedachte, maar dat hoeft niet. Als de bestempeling niet doordringt in het bewustzijn blijft het onderdeel van het onbewuste op dat specifieke moment. Bestempelingen an sich zijn in mijn beleving dus geen probleem. Er ontstaat wel een probleem als de bestempeling via een oordeelsysteem beoordeeld wordt. Bijvoorbeeld, ik zie een rode auto en die is lelijk, omdat… Ik creëer op zo’n moment een gedachtepatroon met een verhaal en daarmee creëer ik dus ook problemen 🙂

Een extreme vernauwing van het ervaringsspectrum

Alle gedachten, bestempelingen, beoordelingen en veroordelingen zijn volledig fictief en hebben niets met de realiteit te maken. Het zijn dialogen die ik met mijzelf voer – innerlijke dialogen dus 🙂 – over wat er aan de hand is, wat er is gebeurd, wat er gaat gebeuren, wat het probleem is, etc. allemaal met het doel controle te houden over mijzelf en het Leven én mijzelf te behoeden dat ik keihard op mijn bek ga. Het levert een extreme vernauwing van het ervaringsspectrum op waarvan ik mij niet bewust ben – niemand trouwens, omdat je namelijk niet kan weten wat je ‘mist’, duh.

Al die fictieve problemen, oplossingen en gesprekken die ik met mijzelf voer hebben 0,0 betekenis en nut. Het is waanzin en compleet nutteloos, aangezien ik continue de ervaring heb dat ik mijzelf niet vertrouw en ook niet kan vertrouwen. Door fictieve gesprekken in mijn hoofd te blijven voeren, blijf ik die overtuigingen en ervaringen bevestigen – een vicieuze cirkel waar geen einde aan komt. Bovendien is het gewoon tijd- en energieverspilling aangezien alles altijd anders loopt dan gedacht. De realiteit is niet te vatten, te grijpen of te begrijpen → onvoorwaardelijk accepteren is de ‘beste’ strategie die ik kan volgen.

Mijn zaken, jouw zaken en zaken v/d wereld

Om met de realiteit te leren omgaan in plaats van de fictieve werkelijkheid in mijn hoofd vind ik het onderscheid dat Byron Katie maakt erg handig. Zij schrijft dat veel van onze stress wordt veroorzaakt doordat we mentaal buiten onze eigen zaken leven, waardoor we naast de schijnbare problemen die we al ervaren, nog meer onnodig hooi op onze vork nemen. Byron Katie gebruikt hierbij volgende onderverdeling welke ik verderop ook gebruik om mijn eigen gedachten en gedachtepatronen te classificeren:

Mijn zaken: denken dat ik weet wat het beste is voor anderen is me buiten mijn eigen zaken begeven. Zelfs uit naam der liefde is het pure arrogantie en het resultaat is spanning, zorg en angst. Weet ik wat goed is voor mij? Dat is mijn enige zaak. Laat ik daar aan werken voordat ik probeer jouw problemen voor je op te lossen.

Jouw zaken: wanneer ik denk ‘jij moet een baan nemen’, ‘ik wil dat jij gelukkig bent’, ‘jij zou op tijd moeten komen’, ‘jij moet beter voor jezelf zorgen’, dan zit ik in jouw zaken.

Zaken v/d wereld: alles waar ik, jij of anderen geen controle over hebben, noem ik zaken v/d wereld. Wanneer ik mij zorgen maak om aardbevingen, overstromingen, oorlog of wanneer ik zal sterven, dan zit ik in zaken v/d wereld, Gods zaken of zaken v/h universum.

Hoe houd ik het verleden, de toekomst en daarmee het zelf in stand?

Een paar weken geleden heb ik het pijnlichaam volledig opgelost. Waar ik nu mee te maken heb is de identificatie met het ego zonder pijn en angst – dat ervaar ik niet meer. Ik moet eerlijk bekennen dat ik dit gedeelte van mijn innerlijke reis een stuk lastiger vind dan het voorgaande. Toen ik het pijnlichaam nog had kon ik mij daar echt op focussen en ik haalde zelfs motivatie uit de angst en pijn die ik ervoer. Nu ben ik angst- en pijnvrij maar ervaar ik het denken wel een stuk krachtiger en vluchtiger dan voorheen. Naar aanleiding daarvan heb ik bedacht om alle gedachten en gedachtepatronen die ik ervaar te classificeren. Hierbij maak ik het onderscheid a) of gedachten te maken hebben met het NU, het verleden of de toekomst en b) of het gedachten zijn die ‘mijn zaken’, ‘jouw zaken’ of ‘zaken v/d wereld’ betreffen. Ik hoop zo wat meer ‘grip’ en ‘structuur’ in de chaos aan te brengen, haha.

Feitelijk is elke gedachte of gedachtepatroon een afweermechanisme op zich met een specifieke functie. Een gedachte of gedachtepatroon heb ik mijzelf ooit aangeleerd en levert mij onbewust iets op, wat dat ook moge zijn. Zolang ik mij dus niet bewust ben van waarom ik een gedachte of gedachtepatroon geloof en volg, blijf ‘ik’ een speelbal van het denken en houdt het denken macht over ‘mij’. Ik ben tot de conclusie gekomen dat de gedachten en gedachtepatronen die ik geloof en volg de ervaring van het verleden, de toekomst en daarmee van het zelf in stand houden. Tijd om de heleboel te ontmantelen 🙂

Gedachten over het NU

  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over wat ik hiernu ervaar via de vijf zintuigen horen, proeven, ruiken, zien en voelen inclusief innerlijke sensaties. Bijvoorbeeld: ik zie een mooie vrouw op straat lopen, ik hoor het irritante geluid van de televisie van de bovenburen, ik ruik de ranzige wc op het station, ik proef de heerlijke taart in het café, ik voel de spanning in mijn buik als ik in de buurt van Jan kom. Een mening of oordeel is per definitie nooit waar. Het is daarom belangrijk om te herkennen wat de bron van mijn mening of oordeel is: angst en het ego of liefde en het Geheel. Zodra ik overtuigd ben dat iets zo is, dan is het ego en angst die de scepter zwaaien.
  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over werkelijke problemen die ik hiernu ervaar met het doel deze hiernu op te lossen. Bijvoorbeeld: de administratie doen, de rolgordijnen ophangen of dit bericht schrijven. Deze gedachtepatronen vallen in de categorie ‘functionele gedachten’ en zijn oké.
  • Mijn zaken – Herhalende gedachten en beoordelingen dat dingen nu direct gedaan en opgelost moeten worden, terwijl ik het graag op een later tijdstip wil doen. Hiermee probeer ik de onzekerheid – die ik ervaar bij het nog niet hebben van wat ik denk nodig te hebben – te minimaliseren. Oftewel, ik probeer de kans op schijnzekerheid te vergroten door nu direct te handelen. Bijvoorbeeld: een dame nu direct uitvragen (anders komt ze misschien iemand anders tegen), een potentiële klant nu direct bellen (anders gaat zij naar een ander bedrijf), etc. Reden: angst dat mijn probleem niet zal worden opgelost als ik er hiernu niet direct naar handel, waardoor de kans aanwezig is dat ik niet krijg wat ik denk nodig te hebben en er niets voor mij overblijft → angst dat het fout gaat en dat ik niet krijg wat ik denk nodig te hebben → ‘ik doe alles fout’ en ‘ik doe het nooit goed’ en ‘ik krijg nooit wat ik wil’ en ‘ik moet sneller zijn/handelen’. Hier is het afweermechanisme ‘valse hoop’ actief: ‘ik krijg wat ik nodig heb en word werkelijk gelukkig als ik maar…’
  • Mijn zaken – Het herhalen van gedachten en dus blijven denken over al opgeloste problemen met het doel een betere of ‘perfectere’ oplossing te verzinnen. I can’t help myzelf, haha. Bijvoorbeeld: website functionaliteiten verbeteren terwijl het al prima werkt, geluidsoverlast verder beperken terwijl ik er eigenlijk geen last meer van heb, een artikel dat ik heb geschreven blijven controleren op spel- en grammaticafouten, meerdere keren controleren of de temperatuur van de wasmachine goed is ingesteld, etc. Reden: angst dat er toch iets misgaat, angst om het fout te doen, angst om te falen → ‘er is iets mis met mij’, ‘ik doe alles fout’ en ‘ik doe het nooit goed’.
  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen met het doel een probleem op te lossen, terwijl het me gewoon niet gaat lukken – ik heb de kennis en/of vaardigheden niet en ik heb gewoon hulp nodig van iemand anders. Bijvoorbeeld: het schrijven van een stukje PHP script voor mijn WordPress website. Reden: ‘het moet mij lukken, ik mag niet falen’ → angst om te falen.
  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen dat anderen hiernu geen last van mij mogen hebben op welke manier dan ook, waardoor ik overdreven rekening met anderen houd. Bijvoorbeeld: ik moet de poes aandacht geven (anders is de poes zielig), ik moet opletten dat ik niet tegen andere mensen aanloop in de stad (anders worden ze boos), ik moet opletten dat ik niet op een slak ga staan als ik in mijn tuin loop (anders gaat de slak dood), ik moet op het volume van de muziek letten (anders worden de buren boos), etc. Reden: gedrag voortkomend uit de primaire afweer overtuigingen ‘ik ben niet belangrijk’, ‘ik doe er niet toe’, ‘niemand heeft aandacht voor mij’ en ‘niemand houdt van mij’.
  • Jouw zaken – Gedachten en beoordelingen wat iemand anders hiernu doet of zou moeten doen. Dat kan bijvoorbeeld een oordeel zijn over iemand die ik zie: “die dikke vrouw die een frietje eet zou eens gezond moeten gaan eten en afvallen, die vetzak!” Of het kan bijvoorbeeld een oordeel zijn over iemand naar wie ik luister die een verhaal over zichzelf vertelt; mijn zus ervaart een probleem en ik denk te weten wat ze zou moeten doen en geef ongevraagd advies. Reden: afweermechanisme ‘valse macht’ → ‘met mij is niets aan de hand, maar met jou des te meer. Als jij maar zou veranderen, dan zou er geen probleem zijn.’
  • Zaken v/d wereld – Gedachten en beoordelingen over wat er allemaal mis is in/met de wereld en wat er zou moeten veranderen, terwijl ik daar helemaal geen invloed of controle over heb. Bijvoorbeeld: de hongersnood in Afrika moet een keer opgelost worden of de uitspraak dat alle politici in Den Haag niet deugen, omdat…  Reden: afweermechanisme ‘valse macht’ → ‘met mij is niets aan de hand, maar met de wereld des te meer. Als de wereld maar zou veranderen, dan zou er geen probleem zijn.’
  • Zaken v/d wereld – Gedachten en beoordelingen waarbij ik mij druk maak over dingen in het hiernu. Bijvoorbeeld: ik hoop dat mijn band maar niet lek gaat (als ik aan het fietsen ben) of ik hoop dat de plant maar heel blijft (als ik op weg ben naar huis op de fiets vanaf het tuincentrum), etc. Reden: angst dat er iets fout gaat → ‘er is iets mis met mij’, ‘ik doe alles fout’ en ‘ik doe het nooit goed’.

Gedachten over het verleden

  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over werkelijke problemen die ik hiernu ervaar met het doel deze hiernu op te lossen, maar waarvoor ik wel via herinneringen terug in de tijd dien te gaan. Bijvoorbeeld: het recenseren en naar mijzelf toe vertalen van een film die ik heb gezien of een artikel/boek die ik heb gelezen. Deze gedachtepatronen vallen in de categorie ‘functionele gedachten’ en zijn oké.
  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over mijzelf, wat ik doe, wat ik heb bereikt, hoe ik mijn leven leid, hoe ik anderen behandel, welke spullen ik heb, wat ik heb gedaan in mijn leven, hoe ik mijn dag heb geleefd, etc. Bij deze beoordelingen (en veroordelingen) ga ik in gedachten altijd terug in de tijd en vergelijk twee momenten met elkaar en trek op basis daarvan conclusies over mijzelf. Dit gedachtepatroon houdt het verleden en het zelf in stand. Reden: allerlei primaire afweer overtuigingen met als gemeenschappelijk kenmerk ‘er is iets mis met mij’.
  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over hoe ik mij heb gedragen in het verleden in een specifieke situatie met andere mensen. Hierbij beoordeel ik of ik mij anders/beter had moeten gedragen, zodat ik hiervan leer en het de volgende keer niet meer doe. Bijvoorbeeld: ik had dat niet moeten zeggen tegen mijn moeder of ik had niet zo raar moeten doen bij mijn vrienden. Bij zelfreflectie ligt zelfveroordeling overigens altijd op de loer waar het dan ook vaak in resulteert. Reden: deze gedachtepatronen houden duidelijk het verleden en het zelf in stand, omdat ik de overtuiging heb ‘er is iets mis met mij’ en ik had anders/beter moeten handelen. Het afweermechanisme ‘valse hoop’ is hier werkzaam: ‘ik krijg wat ik nodig heb als ik maar…’

Gedachten over de toekomst

  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over wat ik wil gaan bereiken, wat ik wil gaan doen, wat ik nog nodig denk te hebben om hiernu gelukkig te zijn en geen problemen meer te ervaren. Dit zijn allemaal gedachtepatronen waarbij ik hiernu wegga naar een fictieve toekomst in mijn hoofd, omdat ik hiernu een probleem ervaar en ik iets nodig denk te hebben. Ik geloof dat ‘iets’ in de toekomst te kunnen krijgen om het probleem dat ik hiernu ervaar op te lossen en werkelijk gelukkig te kunnen zijn. Bijvoorbeeld: ‘Verlichting’ najagen, een vrouw willen die mij gelukkig maakt, bedenken hoe ik deze website verder laat groeien en hoe ik er geld mee kan verdienen, etc. Reden: allerlei primaire afweer overtuigingen met als gemeenschappelijk kenmerk ‘er is iets mis met mij’ waar vervolgens het afweermechanisme ‘valse hoop’ uit voortkomt → ‘ik krijg wat ik nodig heb en word werkelijk gelukkig als ik maar…’
  • Mijn zaken – Het herhalen van gedachten over wat ik nog moet gaan doen, omdat ik bang ben dat het anders niet gedaan wordt. Bijvoorbeeld: ik moet nog stofzuigen, ik moet nog boodschappen doen, ik moet nog een e-mail beantwoorden, ik moet nog boodschappen doen, ik moet nog bij mijn epilepsiemaatje langsgaan, etc. Reden: angst dat dingen misgaan en alles in de soep loopt → angst om het fout te doen, angst om te falen → ‘er is iets mis met mij’, ‘ik doe alles fout’ en ‘ik doe het nooit goed’. Hier komt het afweermechanisme ‘valse hoop’ uit voort: ‘ik krijg wat ik nodig heb en word werkelijk gelukkig als ik maar…’
  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over dingen die ik graag wil hebben die mij een goed gevoel opleveren, zoals bijvoorbeeld een verrekijker, een fototoestel, mijn vaarbewijs halen, mijn motorrijbewijs halen, een vijver in mijn tuin, etc. Reden: de overtuigingen ‘er is iets mis met mij’ en ‘er is hiernu een probleem’ die zorgen voor de ervaring dat ik hiernu niet gelukkig ben, maar dat wel kan zijn als ik die dingen maar krijg/heb → het afweermechanisme ‘valse hoop’ in actie: ‘ik krijg wat ik nodig heb en word werkelijk gelukkig als ik maar…’
  • Mijn zaken – Gedachten en beoordelingen over bestaande en fictieve problemen met als doel hiernu al oplossingen voor proberen te verzinnen in plaats van direct de moeilijke en lastige situaties in de toekomst aan te gaan – gewoon vertrouwen op mijzelf dus. Bijvoorbeeld: gesprekken met de bijstand aangaan, de confrontatie met de buurman aangaan die de muziek te hard aan heeft staan → allerlei situaties met andere mensen waarop ik mij mentaal probeer voor te bereiden door mijzelf af te vragen wat ik moet doen of zeggen. Reden: allerlei primaire afweer overtuigingen zoals ‘er is iets mis met mij’, ‘ik kan het niet’, ‘ik doe er niet toe’, ‘het lukt mij nooit’, ‘ik verdien het niet’, ‘niemand houdt van mij’, ‘ik doe alles fout’, ‘ik doe er niet toe’, etc. De lijst is oneindig waarbij alle overtuigingen de ervaring creëren dat ik niet te vertrouwen ben en dus niet op mijzelf kan vertrouwen in moeilijke en lastige situaties → het afweermechanisme ‘valse hoop’ in actie: ‘ik krijg wat ik nodig heb als ik maar…’
  • Jouw zaken – Gedachten en beoordelingen over hoe ik denk dat andere mensen mij zullen beoordelen op basis van mijn uiterlijk, de keuzes die ik maak, wat ik doe, hoe ik mijn leven leid, wat voor spullen ik heb, waar ik mee bezig ben, etc. Deze gedachten zijn voorbereidingen op mogelijke afwijzingen van anderen in de toekomst. Ik probeer hiernu al een effectieve strategie te verzinnen en mij voor te bereiden door mij aan te passen. Bijvoorbeeld: wat zal de familie wel niet van mij denken?, kan ik deze kleding wel aan?, wat zal mijn date van mijn huis vinden?, etc. Reden: allerlei primaire afweer overtuigingen waar het afweermechanisme ‘valse hoop’ uit voorkomt: ‘ik krijg wat ik nodig heb als ik maar…’

Eindconclusie

Het is uiteindelijk een erg lang – maar wel interessant – artikel geworden vind ikzelf. Ik heb nu een goed beeld van de gedachten en de gedachtepatronen die ik heb en waar deze mee verband houden (lees: wat ik onbewust probeer te bereiken). De vraag die ik tijdens het schrijven van dit bericht in mijn achterhoofd had is:

“Hoe houd ik het verleden, de toekomst en daarmee het zelf in stand?”

Ik heb op dit moment een eerste duidelijk overzicht van welke gedachten en gedachtepatronen direct verband houden met het verleden en de toekomst. De volgende stap is deze alle gedachten en gedachtepatronen hiernu herkennen en loslaten. Mocht dat niet lukken, dan zal ik via zelfonderzoek tot meer bewustwording en dieper inzicht moeten komen. ~ lzv