Wat betekent falsifieerbaarheid? En is elke hypothese falsifieerbaar?

Leestijd: 2 minuten

01:00 – Onlangs stuitte ik tijdens mijn zoektocht naar de waarheid op het woord falsifieerbaarheid. En het blijkt een enorm belangrijk, interessant en relevant woord te zijn voor mij als spirituele zoeker. De Van Dale geeft de volgende definitie aan het woord ‘falsifiëren’ of ‘falsificeren’ (waarvan het antoniem ‘verifiëren’ is):

Falsificeren (Van Dale) = de valsheid, onjuistheid aantonen van –.

En op de verklarende Wikipedia-pagina staat:

“Falsifieerbaarheid of falsificeerbaarheid is een eigenschap van een wetenschappelijke of andere theorie, indien er criteria kunnen worden aangegeven op grond waarvan de theorie zou moeten worden verworpen (niet te verwarren met een theorie die daadwerkelijk is verworpen). Het falsificationisme is een wetenschapstheorie bedacht door Karl Popper, waarin falsificatie centraal staat.”

“Anders geformuleerd heet een theorie falsifieerbaar als het mogelijk is een experiment uit te voeren waarvoor geldt dat voorafgaand aan het uitvoeren van het experiment exact aan te geven valt, bij welke uitkomst van het experiment er aanleiding zou bestaan om de geldigheid van de theorie te verwerpen.”

Waar het bij falsifieerbaarheid dus om gaat, is dat een theorie of hypothese alleen wetenschappelijk kan zijn indien deze ook hypothetisch – en wellicht vervolgens ook daadwerkelijk – weerlegd kan worden (bv. ‘alle raven zijn zwart’). Als er geen criteria kunnen worden aangegeven op grond waarvan een theorie of hypothese zou kunnen worden verworpen, dan zijn deze theorieën en hypothesen volgens Popper onwetenschappelijk. Simpelweg omdat ze niet te weerleggen zijn (= niet reproduceerbaar en/of verifieerbaar door andere wetenschappers). Voorbeelden hiervan zijn:

  • Religieuze theorieën.
  • Persoonlijke meningen (bv. ‘ik vind blauw een mooie kleur’).
  • Persoonlijke observaties (bv. ‘mijn voet doet pijn’).
  • De waarheid (= de realiteit) zelf die niet tot uitdrukking gebracht kan worden.

Falsifieerbaarheid en het zoeken naar de waarheid

Afgezien van persoonlijke meningen en persoonlijke observaties, is volgens mij al het andere dat ik geloof falsifieerbaar én ook allemaal weerlegbaar. Immers, het uitgangspunt van het zoeken naar de waarheid is ‘geen enkel geloof is waar’. En door middel van focus, de juiste intentie en grondig (zelf)onderzoek kom ik telkens tot de ontnuchterende conclusie dat wat ik geloof(de) niet met absolute zekerheid te bewijzen is. Anders gezegd, er bestaan altijd één of meerdere argumenten die het tegendeel bewijzen en daarmee elke keer weerleggen wat ik denk te weten of geloof.

Elke keer als er een ballon – door mijzelf bij mijzelf – is doorgeprikt, voel ik mij weer een stukje lichter en vrijer, maar soms ook een tikje aangeslagen en geraakt door het (aanstaande) verlies van wat ik zo lange tijd bij mij heb gedragen. Het loslaten van iets voelt meestal fijn, maar is regelmatig ook een verdrietige en soms ook wel een hartverscheurende gebeurtenis. En toch is het een onvermijdelijk gebeuren, want uiteindelijk bestaat waarheid wel en onwaarheid niet (om met de wijze woorden van Jed McKenna af te sluiten 😉 ~ lzv